De ‘openbare ruimte’

In ons vorige kantoorgebouw, waar we 8 jaar zaten, kwamen we binnen door een centrale hal van een enorm en oud gebouw, met versleten vloeren, draaihekjes en een ploegje bewakers die sinds de tijd van Stalin niet meer waren veranderd. Nou is het schoonhouden van zo’n hal in de zomer een kleinigheidje, wat vegen en klaar. Maar o wee als het gaat sneeuwen, dan loopt iedereen de brei van sneeuw, zout en modder naar binnen, en is er een vrouwtje op bommelsloffen met dikke vaal-beige kousen met een oud versleten dweiltje steeds bezig de vloer te dweilen. Wat in de sovjet tijd een mooie tegelvloer is geweest, is nu een versleten kapot rommeltje geworden, maar het wordt toch schoongehouden. Mijn gedachte zou zijn, pak een lekkere stevige bezem en veeg de straat 5 meter rond de ingang goed aan, dat scheelt al een heleboel rommel. Maar dat heb ik nog nooit iemand zien doen… ook niet bij de ingangen van de winkelcentra met de witspiegelende marmeren vloeren. Of voor de ziekenhuizen, waar je verplicht een paar plastic slofjes aan moet over je schoenen, voordat je naar binnen kunt. Goed, ik verbaasde me er niet eens meer over. Maar nu is het kantoor dus verhuisd naar een leuk gebouwtje met eigen opgang, en ik heb het recht in eigen hand! En weer maakt de schoonmaakster alleen binnen in het kantoor schoon! Ook toen er in het trappenhuis nog flink werd getimmerd en iedereen steeds het gruis en de rommel naar binnenliep. Toen ik even in de middagdip na de lunch een bezem pakte en het trappenhuis ging schoonvegen, kregen de rokers uit ons team, die daar net hun nicotineshot namen, een rolberoerte. Dat was toch geheel overbodig, dit was toch het kantoor niet! Ik ging nog uitleggen dat dit efficiency was ook. Ze durfden mij niet verder te ontmoedigen. Ook lag Hans van Nek tijdens een bezoek aan ons nieuwe kantoor helemaal in een deuk toen ik de grote rubber noppen mat (door mijzelf aangeschaft) beneden voor de ingang van sneeuw ontdeed, en bovenaan de trap de kokosmat uitklopte door het raam…Dat doen nou alleen èchte ondernemers vond hij. Ik voelde me meteen een middenstander in een winkelcentrum, maar ik doe het nog steeds, elke keer bij binnenkomst de matten uitkloppen, en het voelt als een ritueel. Een directeur van een architectuur tijdschrift uit Moskou zij me dat hij ooit ook artikelen plaatste over de zorg voor de openbare ruimte door de burger, en dat hij alleen commentaar terug kreeg dat ze die verhalen 80 jaar in de sovjet tijd hadden gehoord, en dat ze daar echt geen zin in hadden… Ook merkte hij op dat rijke Russen in de allerduurste huizen niet zorgen voor de gaten in hun straat, het zal hun een zorg zijn.

Ik zal dus nog wel lang de matjes uitkloppen (en uitgelachen worden).

Hoewel het nog erger kan, de moeder van een van onze medewerksters dweilt de hal van haar appartementen gebouw nog wel eens op eigen initiatief, en dat moet ze vooral niet doen als haar man thuis is, want dan staat hij in de deur te vloeken waar ze nou héélemaal mee bezig is.

Maar toen ik vanmorgen het trappenhuis van kantoor in kwam, bleken tot mijn grote verbazing de matten uitgeklopt! En in de opgang van mijn appartementengebouw in Sint Petersburg gooien de mensen hun sigarettenpeuken niet meer op de grond, en verschijnen geen lege bierflesjes meer in de vensterbanken, omdat ik ze al een tijdje steevast opruim en een plant in de vensterbank heb gezet.

Dat geeft me wel weer hoop.