|
Voordelen, nadelen, situatie Er wordt heel wat afgepraat over de voor en nadelen van offshore. Eén ding staat altijd vast, met wie je praat bepaalt wat men ervan vindt.
De wereld als geheel: Offshoring goed voor de wereld als geheel. Ook in andere landen dan Nederland brengen wij een stuk welvaart en werkgelegenheid. Wij leren hun dingen die Nederlanders vanzelfsprekend zijn, zoals marketing, project management en klant oriëntatie. Uiteindelijk komt dit ook ten goede aan Nederland.
Nederland: Voor Nederland is offshoring goed, omdat wij tegen een lagere kostprijs en hogere kwaliteit van de systemen die wij maken integreren in onze samenleving. Dus door ICT bedrijfsprocessen efficiënter te laten lopen, door ICT producten op de wereldmarkt te brengen die wij anders nooit hadden gemaakt. Hierdoor neemt onze welvaart toe. Een voorbeeld is SuperCollect, een systeem gepatenteerd in Nederland, het eigendom in Nederlandse handen, maar gemaakt in Rusland. Een systeem dat nooit in Nederland gemaakt had kunnen worden, omdat het onbetaalbaar zou zijn geweest. Maar nu wel een systeem dat internationaal verkocht wordt, wat in Nederland belastinginkomsten op gaat leveren.
Bedrijven en organisaties: Offshoring dwingt tot een vastomlijnde wijze van werken, tot eerst beschrijven wat men wil, voordat men iets doet. Offshoring brengt de technologie in de Nederlandse bedrijven tot een hoger plan.
Programmeurs: Voor de betrokken programmeurs is offshoring ronduit vervelend en onaangenaam. Hoe goed ze ook zijn, hoe hard ze ook werken, tegen de offshore kostprijs kunnen ze nooit op. Dus die moeten ander type werk zien te vinden, werk dat weliswaar vaak beter betaald wordt, maar lang niet zo leuk hoeft te zijn als programmeren. Voetballers willen voetballen, veel voetballers willen geen coach worden.
Situatie: Veel hype Vanaf maart 2004 heeft Offshoring van ICT internationaal veel belangstelling gekregen. Op het Internet zwerven veel cijfers rond over het aantal programmeurs in India, en het percentage dat ervan in offshore bezig is. Cijfers die echter altijd zijn opgesteld door belangenorganisaties, en primair bedoeld om indruk te maken op de eigen overheid, die op grond hiervan forse subsidies geeft. En voorzover deze cijfers kloppen, bevatten ze ook veel personeel die wij in Nederland nooit zouden meetellen. Software bedrijven in India hebben ook koks, schoonmakers, chauffeurs, meubelmakers en elektriciens in dienst. Dingen die wij uitbesteden, doet men daar altijd zelf. Als je de cijfers afzet tegen andere statistieken blijkt er iets niet te kloppen. In India, een land met een miljard mensen, een gigantische bureacratie en miljoenen programmeurs worden maar 3 miljoen computers per jaar verkocht.
In Rusland zitten we zelf, en kunnen we de cijfers door eigen waarneming toetsen. Volgens de 'officiële' cijfers is 35% van de programmeurs voor offshore bedrijven werkzaam. Volgens onze directe waarneming is echter maar 5% van de software bedrijven offshore bezig, de overige 95% houdt zich bezig met de interne markt. Rusland is het land van de bureaucratie; heeft veel meer software nodig dan westerse landen, en heeft een enorme achterstand. Maandelijks moet elk bedrijf bijvoorbeeld 85 formulieren inleveren bij diverse instanties. Dat is wel wat meer dan die paar in Nederland. Met het voeden van deze bureacratie hebben de programmeurs dan ook de handen vol. Zelfs van de software bedrijven die zich offshore profileert heeft slechts 10-20% van de omzet op offshore omzet buiten Rusland betrekking. Lizatec is daar één van de weinige bedrijven die 99,999% van zijn activiteiten op offshore richt. (De ene 0,001% is het Nederlands Consulaat in St. Petersburg).
In Nederland worden volgens cijfers van Ernst & Young maar liefst 15.000 banen geoffshored, voornamelijk in ICT. Maar het zou ons niet verbazen als dit er achteraf niet meer dan 2.000 zijn. Wat waarschijnlijk door Ernst & Young is geteld zijn de plannen en wensen. Weliswaar worden veel mensen ontslagen, maar die worden vaak niet vervangen door offshore programmeurs. Het is heel wat anders van plan te zijn een automatiseringsafdeling van een paar duizend man naar India te verplaatsen, dan het daadwerkelijk even uit te voeren. Als het al lukt (dat betwijfelen wij, zie misverstand 7), gaan er vele jaren overheen.
De salarissen van ICT-ers offshore Dus er zijn te weinig ICT-ers in offshore landen, en in Nederland is een overschot. Waarom zijn de salarissen in absolute zin dan nog steeds laag. De wet van vraag en aanbod zou toch betekenen dat ze omhoog moeten spuiten? Nu dat doen ze ook, maar ze zijn nog steeds absoluut laag. Dat de salarissen in absolute zin laag zijn veroorzaakt door de rest van de economie in offshore landen. Daar wordt erg weinig geld verdient, en deze instroom heeft een prijsdrukkend effect op de salarissen in ICT. Bedenk ook dat een offshore ICT-er het erg goed heeft, als je de levensstandaard van een offshore programmeur vergelijkt met die van een Nederlandse programmeur, hebben ze het offshore stukken beter. Hun vaste kosten zijn erg laag, het vrij besteedbaar inkomen is relatief hoog. Men leeft weliswaar in kleinere huizen, en heeft goedkopere auto's, maar de huizen die men heeft zijn vrij van hypotheek, en op auto’s rust geen banklening of lease. Met een kwart van het salaris ben je in India of Rusland veel beter af dan met een vol salaris in Nederland. En het salaris van een ICT-er stijgt gemiddeld met 20% per jaar, een cijfer waar programmeurs de komende 5 jaar in Nederland alleen maar van kunnen dromen.
Volgens ICT Barometer leidt offshore outsourcing tot verlies van 15.000 banen in 2004
"De groei van offshore outsourcing – ofwel: het verplaatsen van werkgelegenheid naar goedkopere landen - zal naar verwachting dit jaar in Nederland leiden tot een verlies van banen. Gemiddeld verwachten de ondervraagden dat er in 2004 zo’n 15.000 banen verloren zullen gaan. Vooral offshore ICT outsourcing zal tot fors banenverlies leiden." Deze bevindingen volgen uit de nieuwste ICT Barometer van Ernst & Young gehouden in april 2004
Over Onderwijs en Offshoring heeft Pieter Adriaans zinnige dingen gezegd in de Automatiseringsgids van 6 april 2005. "Het laatste wat de universiteiten dienen te doen is het curriculum aanpassen aan de wensen van de grote IT-servicebedrijven"
Offshore is verslavend, zoals Silicon.com op 5 mei 2005 samenvat:
"Two-thirds of financial services firms still have no plans to outsource any operations to low-cost overseas countries such as India, according to a new report. But the worldwide study of 400 IT directors by analyst Datamonitor found those banking firms which have already used offshore outsourcing are planning to increase the scope of it and extend it to more complex and core financial services processes "
|